ដំណឹងប្រាំពីរ

ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៤នេះ យុវវ័យខ្មែរ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើន បាននឹងកំពុងធ្វើ ដំណើរយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំត្រឡប់ ពីស្រុកកំណើតចូលមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីប្រកបការងារចិញ្ចឹមជីវិត និងក្រុមគ្រួសារជាប្រក្រតី បន្ទាប់ពីបានចូលរួមប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ យ៉ាងសប្បាយរីករាយរយៈ ពេល៣ថ្ងៃ ក្រោយពេលសង្គ្រាមហែកហួរក្នុងសង្គមខ្មែរត្រូវបានបញ្ចប់ ទាំងលំបាករយៈពេល៣៥ឆ្នាំកន្លងទៅ។
១៧ មេសា ឆ្នាំនេះ ពលរដ្ឋខ្មែរទោះជិះលើរថយន្តក្រុង រថយន្តឈ្នួល ឬធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយផ្ទាល់ខ្លួន គឺសុទ្ធ តែបានបង្ហាញនូវទឹកមុខប្រកបដោយសេចក្តីសុខ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ តែបើយើងក្រឡេកទៅកាន់ អតីតកាល ពោលកាលពី ៣៩ឆ្នាំមុន ថ្ងៃ១៧ មេសានេះ ជាថ្ងៃដែលពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពិសេសអ្នករាជធានីភ្នំពេញ មិន បានបង្ហាញនូវទឹកមុខ ដែលប្រកបដោយសេចក្តីសុខនោះឡើយ ជាថ្ងៃដែលពោរពេញដោយទុក្ខព្រួយ ក្នុងរាជ ធានីភ្នំពេញទាំងមូល ត្រូវប្រែជាស្ងប់ស្ងាត់ លើផ្លូវថ្នល់គ្រប់ច្រកល្អកត្រូវកាន់កាប់ដោយទាហានឆុតខ្មែររបស់ក្រុម បដិវត្តបក្សកុម្មុយនីស្តខ្មែរ ដឹកនាំដោយ ប៉ុល ពត។
នៅវេលាម៉ោង៩កន្លះព្រឹក ថ្ងៃទី១៧ មេសា ១៩៧៥ កងទាហានស្លៀកខោអាវខ្មៅ បានដើរប្រសាចពាសពេញទីក្រុង គ្រាដែលក្រុមទាហានរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ របស់លោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ បានលើកទង់ជ័យសគ្រប់កន្លែង។
ការដណ្តើមចេញជម្នះលើខ្មែរគ្នាឯងប្រកបដោយមោទនរបស់ទាហានខ្មែរក្រហមចូលកាន់កាប់រាជធានីភ្នំពេញ នាពេលនោះ ទទួលបានការអបអរសាទរយ៉ាងកងរំពងពីសំណាក់ប្រជាជនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ក៏ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មានអំណរនឹងជ័យជម្មះ អំណរនឹងក្តីសង្ឃឹមថា សង្គ្រាមត្រូវបានបញ្ចប់នេះ បានរលាយបាត់បង់ទៅវិញ ក្រោយពេលទាហានខ្មែរក្រហមបំពាក់ដោយមនោគមវិជ្ជាគ្មានក្តីមេត្តានោះ ចាប់បង្ខំឲ្យប្រជាជនចាកចេញភ្លាមៗពីទីក្រុងភ្នំពេញ។ អ្នកដែលចចេសមិនព្រមធ្វើតាម ត្រូវទាហានខ្មែរក្រហមបាញ់សម្លាប់ចោល។
ក្រោយជ័យជម្នះថ្ងៃ១៧ មេសា ១៩៧៥ របបថ្មីដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា ឬខ្មែរក្រហម បានដាក់ចេញ ផែនការ ៨ចំណុច មហារុងរឿង មហាលោតផ្លោះ! ។ គោលនយោបាយទាំងនោះរួមមាន៖
១- ជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីក្រុង ហើយប្រជាជនត្រូវបែងចែកជាពីរប្រភេទ គឺប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់រំដោះមុនថ្ងៃ១៧ មេសា ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា “ប្រជាជនចាស់” និងប្រជាជន ដែលទើបតែជម្លៀសចេញពីទីក្រុង ក្រោយថ្ងៃ១៧ មេសា ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា “ប្រជាជនថ្មី” ឬ “ពួក១៧ មេសា”។
២- លុបបំបាត់ចោលទាំងស្រុងនូវសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី។
៣- លុបបំបាត់ចោលនូវការចាយលុយ។
៤- ព្រះសង្ឃទាំងអស់ត្រូវចាប់ផ្សឹក ហើយបញ្ជូនឲ្យទៅធ្វើស្រែ។
៥- សម្លាប់ចោលទាំងអស់រាល់មន្រ្តី ដែលធ្វើការឲ្យរបប លន់ នល់។
៦- បង្កើតជាសហករណ៍នៅទូទាំងប្រទេស។
៧- បណ្តេញជនជាតិវៀតណាមឲ្យអស់ពីប្រទេសកម្ពុជា។
៨- ដាក់ពង្រាយកងទ័ពនៅតាមព្រំដែន ជាពិសេសព្រំដែនវៀតណាម។
អតីតមេគុកទួលស្លែង ឌុច នៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា គ្រាដែលកំពុងធ្វើសវនាការកាត់ក្តីពីករណីប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្ម ក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ បានថ្លែងថា «នៅថ្ងៃ ១៧ មេសា១៩៧៥នោះ បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជាដឹកនាំបដិវត្តសង្គមនិយម និងការកសាងសង្គមនិយមតទៅទៀត ដោយផ្តាច់មុខដាច់ខាត និងគ្រប់ផ្នែក»។
ឌុច បានថ្លែងថា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៧ មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ នោះមក មេដឹកនាំរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានចាប់អនុវត្តផែនការ ដែលបានធ្វើឲ្យមនុស្សស្លាប់ពិតប្រាកដនោះមែន។
ឌុច បានបន្ទោសទៅលើការដឹកនាំរបស់ ប៉ុល ពត អគ្គលេខាបក្សដឹកនាំរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យថា «ក្រោយ ១៧ មេសា ១៩៧៥ ប៉ុល ពត កើតចិត្តភ្លើតភ្លើនខ្លាំងណាស់ បានលើកមាគ៌ា ដែលប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតមនុស្ស។ នេះមកពីប៉ុលពតគាត់មានសព្វមានគ្រប់»។
មានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលបានឆ្លងកាត់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះជាច្រើននាក់ នៅតែដិតដាមដោយអារម្មណ៍តក់ស្លុត និងសោកសង្រេង នៅពេលនឹកឃើញដល់ព្រឹត្តិការ ១៧ មេសា កាលពី៣៩ឆ្នាំមុន ដោយពួកគាត់ម្នាក់ៗ ត្រូវធ្វើ ដំណើរចាកចេញពីលំនៅដ្ឋានទាំងបង្ខំមិនអាចយកអ្វីជាប់ខ្លួន ក្រៅតែពីសម្លៀកបំពាក់ និងរបស់របរបន្តិចបន្តួចតែ ប៉ុណ្ណោះ។ តែក៏មានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះទៀត ក៏ប្រហែលជាភ្លេចបាត់ទៅហើយ នូវប្រវត្តិដ៏ឈឺចាប់ទាំងអស់នេះ បន្ទាប់ពីពួកគាត់សោយសុខក្នុងសុខសន្តិភាព និងភាពសប្បាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
១៧ មេសា ១៩៧៥ បាននាំឲ្យប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភពខ្មៅងងឹត ក្លាយជាវាលពិឃាតប្រជា ពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់រហូតដល់ទៅជិត ៣លាននាក់ ត្រឹមរយៈពេល ៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ របបអាវខ្មៅមួយ នេះ ទោះបីជាមានភស្តុតាងជាច្រើនបានបញ្ជាក់ជាសក្ខីកម្មយ៉ាងណាក្តី តែមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម មិនបានទទួល ស្គាល់ថា ខ្លួនប្រព្រឹត្តខុសនោះឡើយ ពួកគេនៅតែអះអាងការធ្វើរបស់ពួកគេ គឺដើម្បីជាតិមាតុភូមិ និងប្រជាពល រដ្ឋកម្ពុជា។ ទោះបីពួកគេស្លាប់ទៅហើយ ក៏ពួកគេមិនបានសារភាពថា ការកាប់សម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែរកើតចេញពីការ ដឹកនាំរបស់ពួកគេនោះដែរ ព្រោះពួកគេមិនចង់ទទួលរងនូវពាក្យបណ្តាសាពីជនរងគ្រោះក្រោមកណ្តាប់ដៃរបស់ ពួកគេនោះឡើយ។
១៧ មេសា កញ្ចក់បង្ហាញពីស្រេកឃ្លានអំណាច របស់អ្នកនយោបាយ ភ្លេចគិតដល់សុខទុក្ខរបស់ពលរដ្ឋ
១៧ មេសា ទោះបីជាថ្ងៃប្រវត្តិសាស្ត្រ ដ៏សែនវិប្បដិសារី និងឈឺចាប់យ៉ាងណាក្តី តែវាក៏បានក្លាយទៅជាកញ្ចក់ដ៏ មានអត្ថន័យ និងខ្លឹមសារសម្រាប់សង្គមខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសក្រុមអ្នកនយោបាយរបស់ខ្មែរតែម្តង។
មេដឹកនាំបក្សកុម្មុយនីស្តគ្រប់រូប សុទ្ធតែបាននិយាយអះអាងថា ទង្វើរបស់ពួកគេ គឺដើម្បីរំដោះប្រទេសចេញពី អាណានិគមរបស់អាម៉េរិក និងដើម្បីការពារប្រទេសពីការឈ្លានពានរបស់ប្រទេសវៀតណាមជាដើម។ តែអ្វីដែល ពួកគេអះអាងគ្រាន់តែជាការរកលេសសមរម្យមួយលាក់បាំងនូវទុច្ចរិតភាពរបស់ខ្លួន និងជាលេសសម្រាប់ខ្លួនវាយ ផ្តួលរំលំរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែររបស់សេនាប្រមុខ លន់ នល់ ឈានជើងទៅក្រោមក្តាប់អំណាច និងប្រទេសកម្ពុជា ទាំងមូលតែប៉ុណ្ណោះ។
ក្រុមអ្នកប្រវត្តិវិទូ និងនិស្សិតបញ្ញវ័ន្តខ្មែរជាច្រើន ដែលបានអាន និងសិក្សាទៅលើប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្មែរ បានលើក ឡើងថា ក្រុមអ្នកនយោបាយខ្មែរនាអំឡុងពេលនោះ ទាំងខាងខ្មែរក្រហម និងរបបសាធារណរដ្ឋរបស់លោក លន់ នល់ សុទ្ធតែស្រឡាញ់អំណាច និងអាងបង្អែកបរទេសរៀងៗខ្លួន យកប្រទេសកម្ពុជា ដ៏តូចមួយជាសរភូមិដណ្តើម អំណាចគ្នា។
ក្រុមប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនោះ បានលើកឡើងថា ភាពអាណោចអាធ័មនឹងមិនកើតលើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងប្រទេស កម្ពុជាឡើយ បើសិនជាអ្នកនយោបាយខ្មែរនាពេលនោះ ពិតជាមានសុឆន្ទៈស្រឡាញ់ និងស្នេហាជាតិ ចេះជជែក និងចរចាគ្នា ដោយសន្តិវិធី ដើម្បីរកឧត្តមប្រយោជន៍ជូនជាតិ ដោយមិនស្វែងរកប្រយោជន៍ និងអំណាចផ្ទាល់ខ្លួន និងបក្ខពួកទេនោះ។
យោងតាមសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រ បានគូសបញ្ជាក់ថា មុនការវាយផ្តួលរំលំរបបសាធារណរដ្ឋមេដឹកនាំសាធារណ រដ្ឋកម្ពុជា ដែលអស់ជំនួយពីសម្ព័ន្ធមិត្តអាម៉េរិកនោះ បានព្យាយាមសូមចរចាជាមួយមេដឹកនាំបក្សកុម្មុយនីស្តខ្មែរ ជាច្រើនដង តែត្រូវបានបដិសេធទៅវិញ ព្រោះក្រុមបដិវត្តន៍ខ្មែរកុម្មុនីស្ត បានដឹងច្បាស់ថា របបសាធារណរដ្ឋ អស់ជំនួយពីអាម៉េរិកហើយ មិនមានអ្វីតទល់ជាមួយពួកគេនោះទេ។ នេះជាចរឹតចចេសរឹងរូសមួយរបស់មេដឹក នាំបក្សកុម្មុយនីស្តខ្មែរ។
តឹកតាងបង្ហាញថា ក្រុមបក្សកុម្មុយនីស្តស្រឡាញ់អំណាចជាងស្រឡាញ់ជាតិសាសន៍ និងប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ដែរនោះ គឺការជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋចេញពីរាជធានីភ្នំពេញ ទាំងបង្ខំ ទោះពួកគេដឹងថា ការជម្លៀសប្រជាជនទៅទី  ជនបទមិនមែនជាជម្រើសល្អក្តី ពួកគេបានសម្លាប់មេដឹកនាំបក្ខកុម្មុយនីស្តគ្នាឯង ដែលជំទាស់ផែនការនេះថែម ទៀតផង។ ការជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋចេញពីភ្នំពេញ របស់បក្សកុម្មុយនីស្ត គឺជាចេតនាចង់បោសសំអាតឲ្យអស់នូវ កាកសំណល់របបសាធារណរដ្ឋខ្មែររបស់លោក លន់ លន់ ព្រោះបក្សកុម្មុយនីស្តខ្លាចកាកសំណល់ទាំងនេះ វាយ ដណ្តើមយកអំណាចរបស់ខ្លួន។
កង់ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្មែរជាច្រើនសម័យកាលសុទ្ធតែបានបង្ហាញឲ្យឃើញពីចរិតស្រេកឃ្លៀនអំណាចខ្វះដំណោះ ស្រាយរវាងជាតិសាសន៍ខ្លួនឯង ធ្វើឲ្យទឹកដីកម្ពុជាបាត់បង់ជាបន្តបន្ទាប់ ប្រែក្លាយទៅជារួមតូច និងត្រូវរងនូវភាព ខ្ទេចខ្ទាំជាច្រើនសម័យកាល។
ដូច្នេះកញ្ចក់ប្រវត្តិសាស្រ្តទាំងអស់នេះ វាគ្រប់គ្រាន់ឲ្យអ្នកនយោបាយខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្នសិក្សាស្វែងយល់ក្នុងការ រិះរកនូវយុទ្ធវិធីបញ្ចប់នូវវិបត្តិទាំងឡាយ ជាពិសេសការជាប់គាំងនយោបាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ អ្នកនយោបាយគួរ លះបង់នូវចរិតមានៈរឹងរូស សម្រេចមហិច្ឆតានយោបាយធ្វើនូវរឿងនាំឲ្យជាតិសាសន៍ខ្មែរតែមួយបន្តបែកបាក់ បន្ត កាប់ចាក់ ឈ្លោះប្រកែកខ្វែងគំនិត ឈានដល់ការបាត់បង់ និងវិនាសអន្តរាយតទៅទៀតនោះឡើយ។
សង្ឃឹមថា ព្រឹត្តិការណ៍ ១៧ មេសា កាលពី៣៩ឆ្នាំមុន នឹងមិនកើតមានតទៅទៀតឡើយ ក្នុងសង្គមកម្ពុជា ពលរដ្ឋ កម្ពុជាទាំងមូលចេះស្រឡាញ់អធ្យាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមកប្រកបដោយភាពសុខដុម សូមឲ្យ ១៧ មេសា ចាប់ពី សតវត្សរ៍ទី២១ នេះតទៅរាស្ត្រខ្មែរស្គាល់តែសេចក្តីសុខសន្តិភាព ភាពសប្បាយរីករាយ ក្រោមដឹកនាំប្រកបដោយ ការស្រុះស្រួល និងការគិតគូរប្រកបដោយចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់អ្នកនយោបាយខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ន៕
ខាងក្រោមនេះ ជាវីដេអូ ដែលមេដឹកនាំបក្សកុម្មុយនីស្តប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរក្រោយថ្ងៃជ័យជម្នះរបស់ខ្លួន

កងទ័ពបដិវត្តន៍របស់ខ្មែរក្រហមលើកទង់ជ័យសាទរពេលវាយកាន់កាប់រាជធានីភ្នំពេញ

កងទ័ពរបស់សាធារណរដ្ឋខ្មែររបស់លោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ លើកទង់ជ័យសសុំចុះចាញ់
__________________________
ផ្តល់សិទ្ធិដោយ៖ Lookintoday

ភ្នំពេញ — អំពើ​ពុក​រលួយ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជាបាត់បង់​ថវិកា​ជាតិ​ប្រមាណ​១,៧​ពាន់​លាន ​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ។​ អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ​ (ILO) ​បាន​លាត​ត្រដាងព័ត៌មាន​នេះ​នៅ​ក្នុង​របាយ​ការណ៍​របស់​ខ្លួន​ដែល​ផ្សព្វ​ ផ្សាយនៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ។​
​
​ដោយ​ដក​ស្រង់របាយ​ការណ៍​របស់​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភព​លោក ​អង្គការ ​ILOបញ្ជាក់​ថា ​ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់​ដែល​លេច​ធ្លាយ​ដោយ​សារ​អំពើ​ពុក​រលួយ​នេះ​ស្មើ​នឹង​១០​ភាគ ​រយ​នៃ​ផលិតផល​ដុល​សរុប ​(GDP)។​
ក្នុង​ពិធី​ផ្សព្វផ្សាយ​របាយ​ការណ៍​នេះជា​សាធារណៈ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ ភ្នំពេញ លោក ​Fraid Hegazy ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ អំពើ​ពុក​រលួយ​នេះ​មានកម្រិត​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ ហើយវា​ជា​ឧបសគ្គ​ចម្បង​សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ និង​ការ​បណ្ដាក់​ទុន​រក​ស៊ី​នៅ​កម្ពុជា។​
«អំពើ​ពុក​រលួយ​ជា​ឧបសគ្គ​សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ចម្បង​នៅ​ កម្ពុជា។​ តាម​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ ​ កម្ពុជា​បាន​បាត់បង់​១០​ភាគរយ​នៃ​ផលិតផល​ដុល​របស់​ខ្លួន​ទៅ​លើ​អំពើ​ពុក​ រលួយ​នេះ។​ ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ប្រសើរ​ឡើង​ខ្លះ​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ថវិកា​សាធារណៈ​តាំង ​ពី​ឆ្នាំ​២០០២​ក្តី​ ប៉ុន្តែ​ក្រុមហ៊ុន​ចំនួន​៣០​ភាគ​រយ​នៅ​តែ​ជឿ​ថា​ ការ​តាក់តែង​គោល​នយោបាយ​គឺ​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​មនុស្ស​ដែល​មាន​ ទំនាក់ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​ជាមួយ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល»។​
ILO ​គឺជា​អង្គការ​មួយ​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ។​ របាយការណ៍​ខាងលើ​របស់​អង្គការ​នេះ​បាន​មក​ពី​ការ​ចងក្រង​ឯកសារ​ផ្សេងៗ​ និង​ការ​ធ្វើ​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​សហគ្រាស​ចំនួន​៣៥៥ និង​កម្មករ​ចំនួន​២៥៧​នាក់​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស។
ក្រុមហ៊ុន​ទាំង​នោះ​អះអាង​ថា​ ជា​មធ្យម​ពួកគេ​បាន​ចំណាយ​រហូត​ដល់​៨,៧​ភាគរយ​នៃ​ចំណូល​របស់​ខ្លួន​ទៅ​លើ​ ការ​សូក​ប៉ាន់​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៨ ដែល​កើន​ពី​៥,២​ភាគ​រយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៣។ របាយ​ការណ៍​ដដែលបន្ថែម​ថា​ អំពើ​ពុក​រលួយ​និង​ការ​សូក​ប៉ាន់​នេះ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​ទាប ​របស់​មន្ត្រី​រាជការ​ ​កង្វះ​គណនេយ្យ​ភាព ​និង​ភាព​ធូរ​រលុង​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់។​
​
ក្រៅ​ពី​នោះ​ របាយ​ការណ៍​ក៏​បាន​រៀប​រាប់បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្សេង​ទៀត​សម្រាប់​បរិយាកាស​វិនិយោគ ​នៅ​កម្ពុជា​ដែរ ​មាន​ដូច​ជា​កង្វះ​ពលករ​ជំនាញ​ និង​លទ្ធភាព​ទទួល​បានឥណទាន និង​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាដើម។​
ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ សហព័ន្ធ​និយោជក ​និង​សមាគម​ពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា​ (CAMFEBA) ​ក៏​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​របាយ​ការណ៍​របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ។​
របាយ​ការណ៍​កម្រាស់​២៥​ទំព័រ​នេះ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ ក្រុម​ហ៊ុ​ន​ចំនួន​៧០​ភាគ​រយ​ ដែល​មិន​បង់​កម្រៃ​សម្រួល​ការងារ​ ដែល​គេ​ដឹងថា​ ជាលុយ​ក្រោម​តុនេះ​ ​ជួប​ប្រទះ​នឹងភាព​យឺត​យ៉ាវ ឬ​មិន​ទទួល​បាន​សេវាកម្ម​ពី​មន្ត្រី​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។
CAMFEBA​ បានសម្ភាសន៍​ជាមួយ​កម្មករ​២០០​នាក់​ និង​តំណាង​និយោជក​ចំនួន​៣០០​នាក់​ និង​បាន​រក​ឃើញ​ដែរ​ថា ​អំពើ​ពុក​រលួយ​ក្នុង​វិស័យ​តុលាការ​ក៏​កំពុង​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​ បរិយាកាស​វិនិ​យោគ​នៅ​កម្ពុជាផង​ដែរ ​ជា​ពិសេស​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​តូចៗ។​ ​
លោក​ចាន់ សុផល ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សមាគម​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ និង​ជា​អ្នក​វិភាគ​សេដ្ឋកិច្ច​ឯករាជ្យ​ម្នាក់​ ថ្លែង​ថា ​លោក​យល់​ថា​ អំពើ​ពុក​រលួយ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​ ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​បរិយាកាស​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា។​
«អំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ខ្ញុំ​យល់​ថា​ មាន​កម្រិត​មួយ​ខ្ពស់។​ ក្នុង​ពិភព​លោក​នេះ ​ប្រទេស​ដែល​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ខ្ពស់​ មាន​ច្បាប់​មួយ​ដាក់​កំណត់​មិន​ឱ្យ​មាន​ការ​សូក​ប៉ាន់​ក្នុង​ការ​វិនិយោគ​នៅ ​បរទេស​ ដូច្នេះ​ប្រទេស​ណា​ដែល​មាន​អំពើ​ពុក​រលួយ​ខ្ពស់​នឹង​មាន​ការ​លំបាក​ហើយ​ ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញ​លំហូរ​វិនិយោគ​ពី​ប្រទេស​ទាំង​នោះ»។
លោក​អ៊ិត សំហេង ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការងារ ​និង​បណ្តុះ​បណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ទទួល​ស្គាល់អំពើ​ពុក​រលួយ​របស់​មន្ត្រី​ រាជការ​នេះ ​ ប៉ុន្តែ​លោក​អះអាង​ថា​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​តែ​ប្រឹងប្រែង​លុប​បំបាត់​អំពើ​ពុក​ រលួយ​នេះ។​
«នេះ​ជា​ការ​ត្រឹមត្រូវ​ណាស់​ ហើយ​វា​ស្រប​ហ្នឹង​គោល​នយោបាយ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល។ ​ឥឡូវ​នេះ​បរិយាកាស​វិនិយោគ​ និង​ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ត្រូវ​មាន​តម្លាភាព។ ​ អញ្ចឹង​ទេ​ ការ​ចូលរួម​ដើម្បី​បំបាត់​អំពើ​ពុក​រលួយ ​ដោយ​យន្តការ​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុក​រលួយ​នេះ​ ជា​ការ​ត្រឹមត្រូវ​ណាស់​ ហើយ​យើង​ស្វាគមន៍»។​
របាយ​ការណ៍​ទាំង​ពីរ​ផ្ដល់​អនុសាសន៍​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​គប្បី​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុក​រលួយ លើក​កម្ពស់ប្រសិទ្ធិភាព​របស់​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុក​រលួយ ​និងប្រព័ន្ធ​តុលាការ និង​ការ​ពង្រឹង​តម្លាភាព​បន្ថែម​ទៀត​សម្រាប់​ការ​ដេញ​ថ្លៃ​ជា​សាធារណៈ​នានា៕
ប្រភពពី វីអូអេខ្មែរ

វ៉ាស៊ីនតោន — សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​រិះគន់​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​ ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​ដោយ​កងកម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​និង​ការ​បោះឆ្នោត​មិន​ ត្រឹមត្រូវ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​ជា​ច្រើន​នាក់។
របាយការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ដែល​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​ក្រសួង​ ការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ថ្ងៃ​ទី​២៨​ខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ​២០១៣​កន្លងមក​នេះ​មាន​«ចំណុច ​ខ្វះ​ខាត​ជាច្រើន​ក្នុង​នោះ​មាន​បញ្ហា​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​ អ្នក​បោះឆ្នោត ​ការ​មិន​ទទួល​បាន​សិទ្ធិ​ប្រើ​ប្រាស់​បណ្តាញ​សារព័ត៌មាន​ស្មើ​គ្នា ​និង​ការ​ចេញ​ប័ណ្ណ​បណ្តោះអាសន្ន​ឱ្យ​អ្នកបោះឆ្នោត​យ៉ាង​ច្រើន​ ខុសប្រក្រតី»។
លទ្ធផល​នៃ​កា​របោះឆ្នោត​នេះ​ត្រូវ​បាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​ជា​ គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏​ធំ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មិន​ទទួល​យក​ហើយ​បន្ត​ការ​តវ៉ា​ រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ​នេះ។ ​ បើ​ទោះ​បី​ជា​បញ្ជាក់​ថា​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ជា​អ្នក​ឈ្នះ​សំឡេង​ភាគ​ ច្រើន​ក៏ ​របាយការណ៍​នេះ​មិន​បញ្ជាក់​ថា​បាន​ប៉ុន្មាន​អាសនៈ​ទេ។
របាយការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នេះ​ក៏​បាន​រិះគន់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ខ្មែរ​ ថា​មិន​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​និង​បម្រើ​នយោបាយ សេរីភាព​នៃ​សារព័ត៌មាន​និង​ការ​ជួប​ប្រជុំ​ត្រូវបាន​រឹតត្បិត​ និង ​មាន​ការរំលោភបំពាន​លើ​អ្នក​ទោស​ជាដើម។
របាយការណ៍​នោះ​បាន​បន្ថែម​ថា៖​ «កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍​មក​ថា​បាន​បាញ់​សម្លាប់​មនុស្ស​ យ៉ាង​អាណាធិបតេយ្យ។ ពេល​ខ្លះ​រដ្ឋាភិបាល​រំខាន​ដល់​សេរីភាព​នៃ​ការ​ជួប​ប្រជុំ»។
របាយការណ៍​ដែល​មាន​៣១​ទំព័រ​នេះ​ក៏​បាន​កត់​សម្គាល់​ពី​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ ​កម្មករ​រោងចក្រ​ក្នុង​ការ​តវ៉ា​ផង​ដែរ​ដោយ​ថៅកែ​រោងចក្រយាយី​រំខាន​សហជីព ​ក្នុង​នោះ ​មាន​ការ​បណ្តេញ​មេដឹកនាំ​សហជីព​ នៅ​ក្នុង​រោងចក្រ​កាត់​ដេរ​និង​សហគ្រាស​ដទៃ​ទៀត។
បើទោះ​បី​ជា​មាន​ច្បាប់​ការពារ​កូដករ​ពីកា​រសងសឹក​ក៏​ «​កម្មករ​ត្រូវ​បាន​គេ​បណ្តេញ​ចេញ​ដោយ​ប្រើ​លេស​ក្លែងក្លាយ​ជាច្រើន​ក្រោយពី ​ពួកគេ​ចូលរួម​ក្នុង​កូដកម្ម»។
របាយការណ៍​នេះ​ផ្តល់​ការ​រំលឹក​ដល់​និយោជក​ថា៖ «ក្នុង​ខណៈ​ពេល​ដែល​កូដកម្ម​ភាគច្រើន​មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​ ក៏​ការ​ចូលរួម​ក្នុង​កូដ​កម្ម​នោះ​មិន​អាចផ្តល់​ជា​ហេតុផល​ដែល​អាច​ទទួលបាន​ នៅ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​ដើម្បី​បណ្តេញ​អ្នក​ធ្វើ​កូដកម្ម​ទាំង​នោះ​ទេ»៕
ប្រភពពី វីអូអេខ្មែរ