ម៉ែ ឪ បច្ចុប្បន្នគ្មានគុណ
វិស័យអប់រំ គឺជាឆ្អឹងខ្នង និងជាសរសៃឈាមរស់ របស់នគរខ្មែរដ៏កម្សត់។ ការរៀន បង្រៀនកុមារ យុវជន និងមនុស្សចាស់ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រព័ន្ធ ការបណ្តុះបណ្តាល តម្រង់ទិសវិជ្ជាជីវៈ និងបំណិនជីវិតសម្រាប់យុវជន ការបង្រៀន គរុកោសល្យ ការធ្វើវិក្រឹត្យការសម្រាប់គ្រូបង្រៀន ការពង្រឹងគុណភាពអប់រំ តម្លៃសីលធម៌សង្គមតាមរយៈ ការប្រឡងប្រកបដោយយុត្តិធម៌ និងអាចទទួលយកបាន…សុទ្ធតែជាការងារស្នូល និងចម្បងបង្អស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល និយាយជារួម សម្រាប់ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី និងក្រសួង អប់រំ និយាយដោយឡែក។
ហេតុអ្វីប្រព័ន្ធអប់រំមានបញ្ហាមិនចេះចប់? ហេតុអ្វីគ្រូបង្រៀន គ្មានមនសិការវិជ្ជាជីវៈ? ហេតុអ្វីកុមារ និងយុវជន ទទួលបានការអប់រំគ្មានគុណភាព? ហេតុអ្វីម៉ែឪគ្មានគុណ? នៅក្នុងរជ្ជកាលឯកឧត្តម អ៊ឹម សិទ្ធី បានតែងតាំង និងប្រែក្លាយប្រធាននាយកដ្ឋានមួយចំនួនដូចជា នាយកដ្ឋាន ហិរញ្ញវត្ថុ នាយកដ្ឋាន ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ នាយកដ្ឋាន បុគ្គលិក នាយកដ្ឋាន ធានាគុណភាពសិក្សា នាយកដ្ឋាន រដ្ឋបាល នាយកដ្ឋាន សវនកម្មផ្ទៃក្នុង នាយកដ្ឋាន មធ្យមសិក្សាចំណេះទូទៅ នាយកដ្ឋាន អប់រំក្រៅប្រព័ន្ធ នាយកដ្ឋាន តម្រង់ទិសវិជ្ជាជីវៈ នាយកដ្ឋាន ស្រាវជ្រាវ វិទ្យាសាស្រ្ត នាយកដ្ឋាន នីតិកម្ម នាយកដ្ឋាន សំណង់ គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ព និងចែកផ្សាយ រហូតដល់អគ្គនាយករង រដ្ឋបាល និងហិរញ្ញវត្ថុ…ឲ្យទៅជាព្រះនារាយណ៍ ដើរធ្វើព្យុះធ្វើភ្លៀង បង្កើតបក្ខពួក បង្កអំពើពុករលួយក្នុងវិស័យអប់រំយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងចំហ ដែលមិនអាចព្យាបាលជាសះស្បើយបានឡើយ។
ពេលនេះ ដល់រជ្ជកាល ឯកឧត្តម ហង់ ជួនណារ៉ុន ដែលមានឪពុក និងឪពុកក្មេក ជាអតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួង អប់រំ ជាឥស្សរជន ល្បីល្បាញផ្នែក សេដ្ឋកិច្ច ទាំងក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ជាអ្នកសកម្មការងារ ជាបុគ្គលសាមញ្ញ និងល្បីថាស្អាតស្អំ…អាចទប់ទល់ឥទ្ធិពលរបស់ព្រះនារាយណ៍ លើកកម្ពស់គុណភាពប្រឡង កម្ចាត់អំពើពុករលួយ ការបែកធ្លាយវិញ្ញាសា បក្ខពួកនិយម ដំឡើងប្រាក់ខែគ្រូបង្រៀន ពង្រឹងគុណភាពសិក្សានៅថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាដោយចាប់ផ្តើមតាំងពីបឋម ត្រួតពិនិត្យគុណភាពសិក្សាទាំងរដ្ឋ ឯកជន បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបចេ្ចកទេស អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពយុវជន និងវិស័យ កីឡា…បានដែរឬទេ? នេះគឺជាវិញ្ញាសាដ៏តឹងតែងបំផុត ដែលត្រូវទាមទារការកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅនិងមានប្រសិទ្ធភាព។
តើឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីថ្មី មានសមត្ថភាពវះកាត់ និងព្យាបាលជំងឺមហារីក អប់រំបានឬទេ? តើឯកឧត្តមមានវិធានការបែបណា ដើម្បីដោះដូរមន្រ្តីពុករលួយទាំងនោះ? បើកប្រាក់ខែនគរ ចាយលុយនគរ លួចកិបកេងទ្រព្យសម្បត្តិនគរ ដើរធ្វើព្យុះភ្លៀង បង្កើតបក្ខពួក បង្កបញ្ហារាល់ការប្រឡង បែកធ្លាយវិញ្ញាសា គិតលទ្ធផលទុកជាមុន ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធទម្លាក់កំហុសឲ្យលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ចោទប្រកាន់ថាជារឿងនយោបាយ…តើពួកគេជាមន្រ្តីស្អីទៅ? មន្រ្តីចោលម្សៀតចេះធ្វើជាម៉ែឪគ្រូ ប៉ុន្តែទុកឲ្យកូន ក្លាយជាស្មូមយកលុយសិស្ស!
សិស្សានុសិស្សត្រូវភម៉ែ ឪ និងយកលុយពីផ្ទះ មកឲ្យគ្រូទាំងទើសទាល់។ គ្រូលក់នំ គ្រូលក់មេរៀន គ្រូលក់វិញ្ញាសា គ្រូលក់ពិន្ទុ គ្រូលក់វត្តមាន គ្រូបង្រៀនគួរក្នុងម៉ោងរដ្ឋ..ដើម្បីបានលុយកាក់ខ្លះចិញ្ចឹម ក្រុមគ្រួសារនិងដាក់ស្រោមសំបុត្រឲ្យនាយកសាលា ឯនាយកសាលាយកឲ្យមន្ទីរ ចំណែកមន្ទីរវេចយកឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំនាយកដ្ឋាន និងក្រសួងតាមរយៈកាដូ ផឹកស៊ីស្រីញីជាដើម។ ឲ្យតែមានការប្រឡងម្តងៗ បើមិនឆ្លៀតឱកាសច្បាស់ជាដាច់បាយ ត្រូវតែបង្ខំចិត្តប្រមូលលុយពីសិស្ស។ បើធ្វើជាម៉ែ ឪ មិនចេះគិតគូរកូន ទុកឲ្យកូន ស៊ីអត់ស៊ីឃ្លាន ក្រាញននៀលខាំស្មៅ រងពាក្យរិះគន់ជេរប្រមាថ គ្រប់បែបយ៉ាង។ តើចាត់ទុកថា ជាម៉ែ ឪមានគុណបានដែរឬទេ? ខ្លួនធ្វើជាម៉ែ ឪ ដេកស្រួលស៊ីស្រួល តែកូនត្រូវដើរសុំទាន ដើរលួច ដើរសម្លុតគេយកលុយមកចិញ្ចឹមឪពុកម្តាយយ៉ាងទៀងទាត់ តើត្រូវ ចាត់ទុកជាម៉ែ ឪ មានគុណដូចម្តេច? បើគ្រាន់តែបង្កើតកូនរួច ហើយទុកចោលដូចសត្វធាតុគ្មានការថែរក្សា គ្មានជួយឈឺឆ្អាល គ្មានដឹងសុខទុក្ខរឿងគ្រូអត់បាយ រឿងកូនគ្រូទៅរៀនបង់លុយ រឿងគ្រូបង្រៀនត្រូវគេមើលងាយមើលថោកជេរស្តីគ្រប់បែបយ៉ាងតើម៉ែ ឪ ដែលជាក្រសួង អប់រំ ទុកឲ្យលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ដែលជាកូនចៅវេទនាដល់ពេលណា?
អប់រំ ដើម្បីទាំងអស់គ្នាទាំងអស់គ្នាដើម្បីអប់រំ! ស្តាប់មួយភ្លែតពិតជាពីរោះ ពិតជាត្រឹមត្រូវណាស់។ទីណា ក៏ជាសាលារៀន ទីណាក៏មានការអប់រំ ទីណាក៏មានគ្រូបង្រៀនដែរ។ ទោះបីជាគ្រូបណ្តុះ គ្រូ ដាំគ្រូ ថែគ្រូផ្លែផ្កា…ក៏ដោយ។ពួកគាត់នៅតែជាគ្រូ គឺគ្រូបង្រៀនមួយជីវិត។ ហេតុអ្វីបានជាគេនាំគ្នាមើលងាយគ្រូ? តើអ្នកណាម្នាក់ ដែលចេះដឹងដោយគ្មានគ្រូ?ឆ្មាស៊ីត្រីអាំង គេនាំគ្នាជេរ និងដេញវាយប្រហារឆ្មា។ ចុះពេលខ្លាស៊ីគោវិញ? មើលចុះកញ្ចប់ថវិកាជាតិ សម្រាប់ការអប់រំ មានមិនដល់ ២០% ផង។ ចុះថវិកាជាតិ សម្រាប់ក្រសួង ការពារជាតិ? ចុះថវិកា សម្រាប់កញ្ចប់នាយករដ្ឋមន្រ្តី? បើមើលទៅប្រាក់ខែគ្រូតិចតួចណាស់ បើកមិនទៀងទាត់ គ្មានដំណោះស្រាយរាប់សិបឆ្នាំ គ្មានការគិតគូរដល់ទុក្ខលំបាករបស់គ្រូបង្រៀន គឺបានត្រឹមតែនិយាយយកមុខ យកសំឡេងឆ្នោត។ ពេលទឹកដល់ច្រមុះ ចេះដំឡើងប្រាក់ខែឲ្យលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ដែលជិតចូលនិវត្តន៍ដែរតើ! ការសាងសង់អគារសិក្សា នៅតាមសាលារៀនមានបញ្ហាពុករលួយនៅពីក្រោយខ្នងយ៉ាងក្រាស់ឃ្មឹក? សាលារៀន គ្រាន់តែជានិមិត្តរូប គុណភាពអប់រំមានកម្រិតទាប សញ្ញាបត្រគ្មានតម្លៃ គ្រឹះស្ថានរដ្ឋ ៣៩ ឯកជនជាង ៦០ ខ្វះការត្រួតពិនិត្យតាមដានដំណើរការរៀន និងបង្រៀន។
ប្រទេសមួយរីកចម្រើនលូតលាស់ ទាល់តែប្រព័ន្ធអប់រំជឿនលឿន និងមានគុណភាពខ្ពស់។ ចង់ឲ្យប្រព័ន្ធអប់រំរឹងមាំ ត្រូវមានធាតុផ្សំយ៉ាងហោចណាស់ បីយ៉ាង ដែលជាមុំចង្រ្កានគឺ ទី១ បង្កើនកញ្ចប់ថវិកាជាតិសម្រាប់ការអប់រំ លើកកម្ពស់ជីវភាព និងសមត្ថភាពរបស់គ្រូបង្រៀនម្នាក់ៗឲ្យមានកម្រិតខ្ពស់។ ទី២ សហប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងបណ្តាប្រទេសជាដៃគូ ដើម្បីបើកចំហជើងមេឃសម្រាប់ការអប់រំ ដែលមានលក្ខណៈសកលភាវូបនីយកម្ម។ ត្រូវបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងតម្រង់ទិសការអប់រំ តាំងពីបឋមសិក្សា រហូតដល់ឧត្តមសិក្សា និងក្រោយឧត្តម។ ទី៣ ត្រូវតែហ៊ានឆ្កឹះកកាយដង្កូវក្នុងសាច់ ដោយយកច្បាប់ជាគោល។ដំណាក់កាលនេះ គឺជាដំណាក់កាលវះកាត់ និងព្យាបាល។ មិនត្រូវឱបក្រសោបប្រធាននាយកដ្ឋាន ដែលជាប្រភេទមន្រ្តីព្រះនារាយណ៍ទៀតទេ។
ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី អប់រំ ថ្មី មានបេសកកម្ម ២ ដែលត្រូវធ្វើជាបន្ទាន់ គឺ ទី១ វះកាត់សាច់ស្អុយ និងឆ្កឹះដង្កូវចេញពីសាច់ ដើម្បីបង្កើតជំនឿទុកចិត្តពីរាស្រ្ត និងពីគ្រូបង្រៀន។ ទី២ អភិវឌ្ឍ និងពង្រឹងវិន័យគ្រួសារឡើងវិញ។នគរមានច្បាប់គ្រួសារមានវិន័យ។កូន មិនបានការត្រូវតែចាត់ការ និងដាក់ពិន័យតាមច្បាប់អប់រំ។តើត្រូវយកមន្រ្តីអសកម្មទាំងនោះទៅ ទុកនៅឯណា? តើត្រូវទុកលើ អាសនៈទៀតមែនទេ? នេះហើយ ជាសមត្ថភាព និងឥទ្ធិពលរបស់ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីថ្មី។ បើសិនគ្មានការកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងវិស័យអប់រំ ទាន់ ពេលវេលាទេ ច្បាស់ជាមានភាពវឹកវរ ចលាចល និងបាតុភាពអសកម្មក្នុងស្រទាប់យុវជន គ្រូបង្រៀនបញ្ញវន្ត និងរីករាលដាលដល់នគរទាំងមូល ដែលមិនអាចទប់ស្កាត់បានឡើយ។ ពេលនោះរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិ ទី ៥ ច្បាស់ជាធ្លាក់ទឹកពាក់កណ្តាលអាណត្តិជាមិនខាន។ រឿងរ៉ាវទាំងនោះគេហៅថា “ឈ្នះលើសមរភូមិ មិនអាចឈ្នះចិត្តរាស្រ្ត”។
សម័យនេះមិនដូចសម័យមុន អាណត្តិនេះមិនដូចអាណត្តិមុន។ ថ្ងៃនេះ មិនដូចថ្ងៃមុន។ យុវជន គ្រូបង្រៀន បញ្ញវន្ត រហូតដល់រាស្ត្រសាមញ្ញ ក្នុងនគរ សុទ្ធតែអាចដឹងព័ត៌មាន អាចចែកចាយ និងបង្ហោះ បង្ហើបព័ត៌មានចេញបានគ្រប់រូបភាព គ្រប់ពេលវេលា ជាពិសេសតាមបណ្តាញសង្គម។ ពេលនោះរាស្រ្តក្នុងនគរច្បាស់ជាដឹងរឿងសខ្មៅ អាក្រក់ល្អជាក់ជាមិនខាន។ ថ្ងៃនេះគ្រូបង្រៀនម្នាក់ ខ្សឹបប្រាប់ ពីម្នាក់ទៅម្នាក់!ចុះថ្ងៃស្អែក ថ្ងៃខានស្អែក…ខែនេះ ខែក្រោយ ឆ្នាំនេះ ឆ្នាំក្រោយ…ច្បាស់ជាមានអ្នកគាំទ្រ និងជួយផ្សព្វផ្សាយបន្តជាសាធារណៈជាមិនខាន។ ផ្ទះគ្មានសសរ តើអាចឈររឹងមាំដល់ពេលណា? គណបក្សកាន់អំណាច មិនខ្លាច ក៏ត្រូវតែក្រែងដែរ! នេះគឺជាការពិត៕
ដោយ សេកសោម សូមចូលរួមយោបល់តាមរយៈ samnangsong69@gmail.com
ប្រភពពី ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍
