អាថ៌កំបាំងធ្វើឱ្យសំណង់សម័យបុរណ អាចនៅគង់វង្សយូរអង្វែងរាប់ពាន់ឆ្នាំដោយមិនប្រើដែកមួយសរសៃ
វិស័យសំណង់សម័យបុរាណមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ រឹងមាំជាប់ធន់បានយូរ ទោះបីឆ្លងកាត់ឧបសគ្គធម្មជាតិ និងសំណឹកយ៉ាងណាក៏ដោយ រហូតដល់អ្នកខ្លះមានជំនឿថា មូលហេតុដែលសំណង់បុរាណនៅបានយូរ ប្រហែលជាគេបញ្ចុះមន្តអាគមអ្វីទេដឹង? ខាងក្រោមនេះជារបកគំហើញថ្មីមួយ របស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានលើកយកវិស័យសំណង់ និងស្ថាបត្យកម្មរបស់ចក្រភពរ៉ូមធ្វើជាឧទាហរណ៍ (case) សម្រាប់បកស្រាយបាតុភូតនេះ ដែលមានសេចក្ដីដូចខាងក្រោម។
វិធីផ្សំល្បាយថ្ម (concrete) សម្រាប់វិស័យសំណង់កាលពីសម័យចក្រភពរ៉ូមបុរាណ (ancient Rome) ជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្អសម្រាប់ស្វែងយល់អំពីប្រវត្តិស្ថាបត្យកម្ម។ មកទល់នឹងពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនម៉ៅការសំណង់ជាច្រើន នៅតែសិក្សាអំពីមូលហេតុអ្វីបានជាពួករ៉ូមមានបច្ចេកទេសលាយល្បាយថ្ម ប្រកបដោយបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ម៉្លេះ ដល់ថ្នាក់អ្នកជំនាន់ក្រោយ ក៏មិនអាចធ្វើដូច។
អ្នកស្រាវជ្រាវអំពីសំណង់បុរាណ បានរកឃើញថាជញ្ជាំងថ្មសម័យចក្រភពរ៉ូម មានគុណភាពល្អ និងជាប់បានយូរជាងបេតុងបច្ចុប្បន្នឆ្ងាយណាស់ ហេតុនេះហើយបានជាសំណង់ទាំងនោះអាចនៅបានរាប់ពាន់ឆ្នាំ ចំណែកសំណង់សព្វថ្ងៃត្រឹម ១២០ ឆ្នាំគឺដល់ដំណាក់កាលទ្រុឌទ្រោម។
កាលពីសម័យចក្រភពរ៉ូម គេសង់អគារ និងវិមានអំពីថ្មកំបោរ (lime) – ខ្សាច់ភ្នំភ្លើង (volcanic sand) – និងថ្មបន្ទុះភ្នំភ្លើង (volcanic rock)។ ទោះបីបានឆ្លងកាត់រយៈពេលដ៏យូរ និងឆ្លងកាត់ប្រតិកម្មគីមី និងគ្រោះធម្មជាតិកន្លងមកអស់រយៈពេលពីរពាន់ឆ្នាំហើយ ក៏សំណង់ទាំងនោះនៅគង់វង្សទល់សព្វថ្ងៃ។
កាលពីមុន គេធ្លាប់គិតថាមូលហេតុដែលសំណង់សម័យចក្រភពរ៉ូមនៅបានយូរបែបនេះ ដោយសារត្រូវបានសាងសង់អំពីខ្សាច់កើតពីបន្ទុះភ្នំភ្លើង និងថ្មត្បាល់កិន (mortar)។ ប៉ុន្តែរបកគំហើញថ្មីបញ្ជាក់កាន់តែច្បាស់ថាជញ្ជាំងទាំងនោះ ផ្សំអំពីសារធាតុគ្រីស្តាល់ពិសេសដែលមានសាច់ម៉ដ្ឋរលាយចូលគ្នា។ គ្រីស្តាល់នេះ នៅពេលផ្សំជាមួយខ្សាច់ភ្នំភ្លើង អាចទប់ទល់នឹងការប្រេះបែក ឬប្រេះស្រាំ ហើយបង្កើតតំណភ្ជាប់យ៉ាងស្អិតចូលគ្នា។ កត្តាមួយទៀត គឺថាជញ្ជាំង កាលណាកាន់តែចាស់ កាន់តែរឹងមាំ ប្រសិនបើមិនសូវសម្បូរអង្គធាតុចំហេះ និងសារធាតុកាបូន៕
ប្រែសម្រួល៖ អន សំអាង
ប្រភព៖ ancient-origins.net
